Jan Młodożeniec był przede wszystkim grafikiem użytkowym i już podczas studiów realizował liczne zamówienia dla wydawnictw. Po ukończeniu studiów zajął się plakatem, który stał się dla niego główną formą wypowiedzi artystycznej. Do najważniejszych w jego twórczości należały plakaty filmowe (m.in. WIELKI GATSBY, teatralne m.in. do sztuk Wyspiańskiego i reklamowe. Pierwszy plakat pochodził z 1951 roku i był obrazem do historycznego filmu PRAGA 1848.
Od połowy lat 50. Młodożeniec stał się jednym z najbardziej cenionych twórców grafiki książkowej. Należał do artystów kształtujących oblicze tzw. polskiej szkoły plakatu. Był artystą bardzo charakterystycznym, miał indywidualny styl. Sam nazwał rodzaj plakatu, jakim się zajmował plakatem osobowościowym. W ramach tej postawy wykonywał ręcznie liternictwo wierząc, że tak wykonana litera jest mocniej zwarta z ideą kompozycji. Litera odgrywała ważną rolę w jego twórczości.
Przez użycie różnych krojów pisma i najprostszych ozdobników litery Młodożeniec tworzył ażurowe formy słów o wyraźnie lirycznej ekspresji. W wielu plakatach słowo traktowane jest prze niego jako materiał graficzny. Przenikanie się obrazów, istotna rola czcionki w kompozycji, to wszystko odnajdujemy niemal w każdym plakacie Jana Młodożeńca.
Artysta lubił kolor sam w sobie. Ciągle poszukiwał.
Jego plakaty do filmów JAJO WĘŻA, KONFORMISTA weszły do historii kina, podobnie jak drukowane przez lata na łamach Filmu i Miesięcznika Literackiego rysunkowe komentarze kinowe, a w zasadzie mini-recenzje.
Osobny rozdział twórczości Jana Młodożeńca to ilustracje i okładki książkowe, m.in. do PIERWSZEGO KROKU W CHMURACH Marka Hłaski (wyd. 1956), POSKROMIENIE ZŁOŚNICY Szekspira (1972). Jego okładki były zawsze bardzo plakatowe. W ilustracjach często posługiwał się tekstem jako tworzywem. Uderza w nich nowoczesność rysunku, klimat poezji i narracyjny rozmach.
ego prace znajdują się m.in. w zbiorach Kunstbibliothek w Berlinie, Museum of Modern Art w Nowym Jorku oraz w licznych kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.
Teresa Pągowska zawsze zdradzała nieprzeciętną wrażliwość na kolory. W drugiej połowie lat 50. większy nacisk kładła na ekspresyjne wartości barwy. Tendencja ta znalazła rozwinięcie w kompozycjach z lat 60., powstałych w dużej mierze pod wpływem P. Potworowskiego, z którym zawarła znajomość i współpracowała w latach pracy w gdańskiej PWSSP.
W przeciwieństwie do Potworowskiego, którego domeną był pejzaż, a z czasem wyrosłe z niego malarstwo abstrakcyjne, Pągowska skupiła się na ludziach. Właśnie w latach 60. jej malarstwo zdominował motyw silnie zdeformowanej, traktowanej skrótowo, ludzkiej (głównie kobiecej) figury, ukazywanej często często tanecznych układach.
Od tamtej pory postać ludzka jest w tym malarstwie obecna jako pozbawiona rysów indywidualnych zwarta, mocna sylweta (prace układają się w cykle: DNI, PRZEMOC, WNĘTRZA ZAMKNIĘTE, FIGURY MAGICZNE). Artystka chętnie operuje gwałtownymi spięciami sumarycznych kształtów oraz kontrastami plam jednolitego koloru.
Przez tę umowność odbiera bohaterom jednoznaczny charakter. Częstokroć robią oni wrażenie niematerialnych barwnych refleksów cielesnych pierwowzorów. W obrazach tych zaakcentowana jest przede wszystkim atmosfera intymnych zbliżeń (nierzadko erotycznych - INTERMEZZO, 1984).
czyje dzieła są u nas wystawiane?
Teresa Pągowska
Urodzona w Warszawie, zmarła 7 lutego 2007. Dyplom zdobyła w 1951 w PPWSP, gdzie studiowała malarstwo i techniki ścienne pod kierunkiem m.in. E. Wasilkowskiego.
W 1988 została profesorem. Chociaż uprawiała przede wszystkim malarstwo sztalugowe, w latach 50, podobnie jak wielu innych twórców, zajmowała się też sztuką monumentalną (STARÓWKA GDAŃSKA, 1953).
Tematyczne i formalne cechy malarstwa pozwalają zaliczyć je do ciekawszych zjawisk z obszaru nowej figuracji. Nie jest to twórczość schematyczna, zamknięta w określonym module, lecz pulsująca świeżością odkryć kolorystycznych. Pod tym względem wyróżniają się prace monochromatyczne z lat 70. (MONOCHROMATY). Warto zwrócić uwagę na wykorzystujące motywy kompozycje powstające od lat 90. - konstruowane z lekkością, wypełnione plamami świetlistych barw (ARBUZ CZERWONY, 1996), dekoracyjne, pełne wdzięku i humoru (KOT OBSERWATOR, 1995).
Artystka wykorzystuje w nich strukturę oraz barwę niezagruntowanego płóciennego podobrazia i kreśli znaki, operując kilkoma zaledwie ruchami pędzla. Prostota form, oszczędność środków, rezygnacja z malarskiego wyrafinowania, ujawniają sumę doświadczeń, której istotę można porównać do intensywności
formuły haiku. Bohaterami tych płócien są pojedyncze elementy: jedno zwierzę.
Interesująco zaowocowało także podjęcie przez Pągowską w latach 80. tematyki religijnej (w roku 1983 otrzymała I nagrodę w konkursie na obraz z motywem Zwiastowania).
Od 1963 roku malarka należała (honorowo - w efekcie pokazu prac w paryskiej Galerie Charpentier) do grupy Realites Nouvelles i Nouvelle École de Paris. Jest laureatką nagrody nowojorskiej Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego (1990). Pisali o niej m.in.: Zdzisław Kępiński (w pracy z serii Współczesne malarstwo polskie, 1969) oraz Maciej Gutowski (w książce Teresa Pągowska, 1996). Okazję do nowych publikacji stanowiła rocznica 70. urodzin artystki, obchodzona w roku 2001.